رومانی یکی از مقرونبهصرفهترین درهای ورود به اتحادیه اروپاست، بهخصوص برای کسانی که دنبال تحصیل ارزان یا کار در یک کشور عضو اتحادیهاند. حالا که رومانی بهطور کامل عضو منطقه شینگن شده، جذابیتش بیشتر هم شده. اما باید از همان اول صادق باشیم: رومانی یک «میانبر» برای کار در آلمان یا ایتالیا نیست، و دستمزدها هم پایینتر از اروپای غربی است. اگر با انتظارات واقعبینانه پیش بروید، رومانی میتواند گزینه بسیار خوبی باشد. در این صفحه راهنما، مسیرهای اصلی مهاجرت به رومانی را برای مخاطب ایرانی مرور میکنیم. همه اطلاعات تا تاریخ نگارش با منابع رسمی چک شده است.
📌 خلاصه در یک نگاه (TLDR)
- قویترین مزیت رومانی تحصیل ارزان است؛ شهریه از حدود ۲٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو در سال با رشتههای انگلیسیزبان (بهخصوص پزشکی) و مدرک معتبر اتحادیه اروپا.
- کار کاملاً کارفرمامحور است؛ ابتدا باید یک کارفرمای رومانیایی برایتان مجوز کار بگیرد. سهمیه ۲۰۲۶ معادل ۹۰٬۰۰۰ نفر (کاهش از ۱۰۰٬۰۰۰) است.
- ⚠️ مجوز کار رومانی اجازه کار در کشورهای دیگر اتحادیه اروپا را نمیدهد؛ رومانی میانبر اروپای غربی نیست.
- رومانی عضو کامل شینگن است؛ ایرانیها برای سفر کوتاه به ویزای شینگن و برای اقامت بلندمدت به ویزای D نیاز دارند.
- اقامت دائم بعد از ۵ سال و شهروندی معمولاً بعد از ۸ سال ممکن است. رومانی تابعیت دوگانه را میپذیرد.
رومانی برای چه کسی مناسب است؟
بیایید واقع بین باشیم. رومانی بهترین انتخاب برای کسی نیست که دنبال بالاترین حقوق در اروپاست؛ برای آن، آلمان یا هلند گزینههای بهتری هستند. اما رومانی برای دو گروه واقعاً جذاب است: اول، دانشجویانی که میخواهند با هزینه بسیار کمتر یک مدرک معتبر اروپایی (مخصوصاً در پزشکی و مهندسی) بگیرند؛ و دوم، کسانی که یک پیشنهاد کاری واقعی در بخشهای دارای کمبود نیرو (ساختوساز، هتلداری، تولید) دارند و میخواهند زندگی در اتحادیه اروپا را با هزینه پایین شروع کنند. مزیت بزرگ هم این است که حالا رومانی عضو کامل شینگن است، پس برای سفر آزادانه در اروپا محدودیت مرزی ندارید.
تحصیل در رومانی
این قویترین دلیل برای انتخاب رومانی است. دانشگاههای رومانی تعداد زیادی برنامه انگلیسیزبان دارند و شهریهشان کسری از اروپای غربی است (حدود ۲٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو در سال، در حالی که در اروپای غربی ۱۰٬۰۰۰ تا ۳۵٬۰۰۰ یورو است). رشته پزشکی به زبان انگلیسی بهخصوص بین دانشجویان خاورمیانه بسیار محبوب است و مدرک هم در سراسر اتحادیه اروپا معتبر است. هزینه زندگی هم یکی از پایینترینها در اتحادیه است (حدود ۴۰۰ تا ۷۰۰ یورو در ماه).
برای ویزای تحصیلی (نوع D) ابتدا باید پذیرش از دانشگاه و تأیید وزارت آموزش رومانی بگیرید، شهریه یک سال را بپردازید و توان مالی و بیمه درمانی نشان دهید. دانشجویان میتوانند تا ۴ ساعت در روز کار پارهوقت کنند. جزئیات کامل پذیرش، رشتهها و مدارک در صفحه تحصیل در رومانی آمده است (برای مقایسه کلی: تحصیل در خارج و تحصیل در اروپا).
کار در رومانی
رومانی به دلیل مهاجرت نیروی کار خودش به اروپای غربی، کمبود شدید نیروی کار دارد و به همین خاطر کارگر خارجی جذب میکند. اما سیستم کاملاً کارفرمامحور است: نمیتوانید بهعنوان توریست بیایید و دنبال کار بگردید. ابتدا یک کارفرمای رومانیایی باید شما را انتخاب کند و برایتان «مجوز کار» از اداره مهاجرت (IGI) بگیرد، سپس شما ویزای بلندمدت D را در سفارت رومانی میگیرید و بعد از ورود، مجوز اقامت میگیرید.
از سال ۲۰۲۶ سیستم دو نوع ویزای جدید دارد: D/AM1 برای نیروهای بسیار متخصص (بدون سهمیه) و D/AM2 برای کار عمومی (با سهمیه سالانه و فهرست مشاغل دارای کمبود). سهمیه ۲۰۲۶ معادل ۹۰٬۰۰۰ نفر است.
⚠️ دو واقعیت مهم که خیلیها نمیگویند
۱) مجوز کار رومانی شما را مجاز به کار در کشور دیگر اتحادیه اروپا نمیکند. رومانی یک میانبر برای رفتن و کار کردن در آلمان یا ایتالیا نیست و قانون جدید دقیقاً جلوی این سوءاستفاده را میگیرد.
۲) دستمزدها پایینتر از اروپای غربی است و بسیاری از کارگران خارجی حقوق نزدیک به حداقل دستمزد میگیرند. ضمناً مراقب آژانسهای کاریابی متقلب و هزینههای «تضمینی» سنگین باشید.
جزئیات کامل انواع ویزای کاری، فهرست مشاغل و مراحل در صفحه کار در رومانی آمده است (برای مقایسه کلی: مهاجرت کاری، کار در اروپا و بلوکارت اروپا برای متخصصان).
مطمئن نیستید رومانی برای هدف شما انتخاب درستی است؟
در یک ارزیابی رایگان، هدف و شرایط شما را بررسی میکنیم و صادقانه میگوییم رومانی برایتان مناسب است یا یک کشور دیگر اروپا.
ویزا و سفر به رومانی
حالا که رومانی عضو کامل شینگن است، ایرانیها برای اقامتهای کوتاه (تا ۹۰ روز) به ویزای شینگن و برای اقامت بلندمدت (تحصیل یا کار) به ویزای ملی D نیاز دارند. درخواستها در سفارت رومانی ثبت میشوند و هزینه ویزای بلندمدت حدود ۱۲۰ یورو است. انواع ویزاها و مدارک لازم در صفحه ویزای رومانی توضیح داده شده (برای دید منطقهای: ویزای شینگن). رومانی همچنین یک ویزای دیجیتال نومد برای دورکارها دارد که در صفحه ویزای دیجیتال نومد اروپا میتوانید درباره این دسته بیشتر بخوانید.
هزینه زندگی در رومانی
یکی از بزرگترین مزیتهای رومانی، هزینه پایین زندگی است؛ از ارزانترینها در کل اتحادیه اروپا. این یعنی چه دانشجو باشید چه کارگر، با درآمد کمتر هم میتوانید زندگی معقولی داشته باشید. برآورد واقعبینانه اجاره، خوراک، حملونقل و قبوض را در صفحه هزینه زندگی در رومانی ببینید.
اقامت دائم و شهروندی
اقامت در رومانی میتواند مسیری بلندمدت باشد. پس از ۵ سال اقامت قانونی پیوسته میتوانید برای اقامت دائم اقدام کنید، و شهروندی معمولاً بعد از ۸ سال (یا کمتر در صورت ازدواج با شهروند رومانیایی) ممکن است. رومانی تابعیت دوگانه را میپذیرد و پاسپورت رومانی، پاسپورت اتحادیه اروپاست. برای مقایسه کلی مسیرهای اقامت و شهروندی در کشورهای مختلف، صفحه اقامت و شهروندی را ببینید.
نکته: در اواخر ۲۰۲۵ یک طرح «اقامت با سرمایهگذاری» (حدود ۴۰۰٬۰۰۰ یورو) برای رومانی مطرح شد، اما این طرح تأیید و اجرایی نشده و فعلاً مسیر فعالی محسوب نمیشود.
رومانی یا یک کشور اروپایی دیگر؟
اگر هدف اصلی شما درآمد بالا و بازار کار بزرگ است، بهتر است رومانی را با گزینههای گرانتر اما پردرآمدتر مقایسه کنید: مهاجرت به آلمان برای متخصصان فنی و مهاجرت به ایتالیا برای سبک زندگی و مسیرهای متنوعتر. اما اگر اولویت شما هزینه پایین تحصیل یا یک نقطه شروع ارزان در اتحادیه اروپاست، رومانی منطقی است. برای دید کلی به کل قاره، صفحه مهاجرت به اروپا و فهرست همه مقصدها در صفحه مقاصد کمککننده است.
آمادهاید مسیر مهاجرت به رومانی را جدی بررسی کنید؟
کارشناسان نیکزی ویزا بدون وعدههای غیرواقعی، بررسی میکنند که رومانی برای تحصیل یا کار شما انتخاب درستی است یا نه.
سؤالات پرتکرار
آیا با مجوز کار رومانی میتوانم در کشور دیگر اروپا کار کنم؟
خیر. مجوز کار رومانی فقط برای کار در رومانی معتبر است و به شما اجازه کار در آلمان، ایتالیا یا هر کشور دیگر اتحادیه اروپا را نمیدهد. رومانی یک میانبر برای کار در اروپای غربی نیست و قانون جدید ۲۰۲۶ جلوی این سوءاستفاده را میگیرد.
شهریه تحصیل در رومانی چقدر است؟
شهریه دانشگاههای رومانی معمولاً بین ۲٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو در سال است که کسری از هزینه اروپای غربی محسوب میشود. تعداد زیادی رشته انگلیسیزبان، بهخصوص پزشکی، ارائه میشود و مدرک در سراسر اتحادیه اروپا معتبر است.
آیا رومانی عضو شینگن است؟
بله. رومانی بهطور کامل عضو منطقه شینگن است. ایرانیها برای سفرهای کوتاه (تا ۹۰ روز) به ویزای شینگن و برای اقامت بلندمدت (تحصیل یا کار) به ویزای ملی D نیاز دارند.
چطور میتوانم در رومانی کار پیدا کنم؟
سیستم کارفرمامحور است؛ ابتدا باید یک کارفرمای رومانیایی شما را استخدام کند و برایتان مجوز کار از اداره مهاجرت (IGI) بگیرد. نمیتوانید بهعنوان توریست بیایید و دنبال کار بگردید. مراقب آژانسهای کاریابی متقلب و هزینههای تضمینی سنگین باشید.
بعد از چند سال در رومانی اقامت دائم و شهروندی میگیرم؟
اقامت دائم بعد از ۵ سال اقامت قانونی پیوسته و شهروندی معمولاً بعد از ۸ سال (یا کمتر در صورت ازدواج با شهروند رومانیایی) ممکن است. رومانی تابعیت دوگانه را میپذیرد و پاسپورت آن، پاسپورت اتحادیه اروپاست.